"Yargı mensupları İSG Kanununu 'önlerine geldikçe' öğreniyor"

2013 yılında yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu’yla işyerlerinde zorunlu hale gelen iş güvenliği uzmanlığı hakkında ILO’nun hazırladığı raporla mesleğin Türkiye’deki yansımaları ortaya çıkıyor.

Ayça Yaslı
Ayça Yaslı Tüm Haberleri

İSG HABER AJANSI

Türkiye’de İSG alanında en önemli rol iş güvenliği uzmanlarına düşüyor. Her geçen gün ilginin arttığı iş güvenliği uzmanlığı mesleği için üniversitelerde de İSG bölümleri açılmaya devam ediyor. İlgi odağı olmasının yanı sıra mesleği icra eden iş güvenliği uzmanları da meslekle ilgili sorunların çözümü için bekleyişte. İş güvenliği uzmanlığı sorunlarının en başında mesleki bağımsızlık konusu geliyor. Bunun yanı sıra kanunla verilen sorumlulukların karşısında da piyasada yeterli ücretlerin verilmediği değerlendirmesi yapılıyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi’nin 2017 yılındaki “İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumluluklarının Yürütülmesi ile ilgili Araştırma” başlığıyla yayımladığı raporda Türkiye’de iş güvenliği uzmanlık mesleğine geniş bir bakış açısı oluşturuluyor. İş güvenliği uzmanı, işveren, çalışan ve hakimlerle gerçekleştirilen toplantı ve anketlerle hazırlanan raporun özetini sizler için derledik. İşte başlık başlık rapordan çıkan önemli detaylar:

YARGI MENSUPLARININ BİLGİ EKSİKLİĞİ

Raporun bu kısmı yüz yüze derinlemesine mülakatlar, İstinaf Mahkemeleri ve Adalet Akademisi’nde görev yapan hâkimler ile gerçekleştirildiği biliniyor. İlk soruda 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İSG Kanun ve Yönetmeliklerinin hukukçular tarafından yeterince bilinip bilinmediği ve eğer eksikler var ise bu konuda hukukçuların bilgilerini geliştirmek için nelerin yapılabileceği sorulmaktadır. Yanıtlara bakıldığında görüşülen hâkimlerin çoğunluğu bu konuda meslektaşlarının bilgi ve eğitim eksikliği olduğunu belirtiyor. Bazı hâkimler ise konuya ilişkin bilgiyi “önlerine geldikçe” öğrendiklerini, yani bir diğer ifadeyle kanun ve yönetmeliği uygulama aşamasında öğrendiklerini belirtiyor. 

DAHA FAZLA YETKİ

“İSG profesyonellerinin rol ve sorumlulukları nasıl daha etkin hale getirilebilir” sorusu üzerine, katılımcıların çoğu (yüzde 54) "yetkilerini artırarak", yüzde 22'si "ilgili tarafların farkındalığını artırarak" ve yüzde 17’si de " İSG profesyonellerinin meslek birliğinin güçlendirilmesi yoluyla " şeklinde görüş belirtmiştir.

MESLEĞİN OLUMLU YÖNÜ: TOPLUMSAL SORUMLULUK

Mesleğin olumlu yönleri açısından, iş güvenliği uzmanlarının yarısından fazlası "toplumsal sorumluluğu yerine getirmekten dolayı manevi tatmin sağlaması" şeklinde görüş belirtmiştir. Katılımcıların çok küçük bir kısmı olumlu yönler arasında "toplumsal statüsünün yüksek olması" ve "maddi açıdan tatmin edici olması" demiştir.

MEVZUATIN UYGULANABİLİRLİĞİ

Mevzuat ve uygulamalarla ilgili olarak sorulan sorular önemli sonuçlar sunmaktadır. İş güvenliği uzmanlarının hemen hemen yarısı (yüzde 45) İSG mevzuatını "yetersiz" bulurken, buna yakın bir oran (yüzde 40) “ne yeterli ne yetersiz” olarak nitelemekte. Katılımcıların yalnızca yüzde 15'i İSG mevzuatının yeterli olduğu görüşünü paylaşmakta. Bu durumun asıl nedeni daha ayrıntılı incelendiğinde, katılımcıların yüzde 96'sı mevzuatın sahada etkin bir şekilde uygulanmadığı görüşünü vurgulamakta ve bu da mevzuatın uygulanmasına ilişkin engellerin bulunduğunu göstermekte. 

ÇALIŞAN İLİŞKİLERİ

“Güvenli bir işyeri ortamı sağlamak açısından bakıldığında, çalışanlarla İSG profesyonellerinin ilişkisinin etkin yürümediğini” düşünen iş güvenliği uzmanlarının oranı yüzde 71 olarak ortaya çıkıyor. Bu konudaki sorunlar daha derinlemesine incelendiğinde şu noktalar vurgulanıyor:

- İşveren tarafından İSG yatırımlarının ek veya gereksiz maliyet olarak görülmesi,

- İşverenlerin, risk değerlendirmesi konusunda (risk değerlendirmesi sonuçlarına göre) etkin bir uygulama yapmak yerine sadece yasal yükümlülüğünü yerine getirmeye eğilimli olması,

- İşverenlerin, çalışanların İSG eğitimi konusunda iyi kalitede eğitim sunmak yerine sadece yasal yükümlülüğünü yerine getirmeye eğilimli olması,

- Çalışanların İSG konusundaki tedbirlere uymaktaki kayıtsızlığı/ihmalleri.

BAKANLIK BİLDİRİMİ ÇOK DÜŞÜK

Katılımcılara “çalıştığınız işyerinde iş kazasına neden olabilecek bir durum ile karşılaştığınızda ne yaparsınız” diye sorulduğunda, 42%’si “çalışanın yaşamını tehdit edecek bir durum ise müdahale ederim” derken, 30%’u “işverene bildiririm”, ve 25%’i “raporlarım” şeklinde yanıt vermiştir. Katılımcıların yalnızca 4%’ü bunu bakanlığa bildireceğini ifade etmektedir. Soruyu bu şekilde cevaplayan katılımcıların oranı, yaşları arttıkça azalmaktadır.

İSG’DE EN ETKİN ROL

İş güvenliği uzmanlarının mesleki bağımsızlıklarını nasıl algıladıklarını anlamak için, katılımcılardan bir dizi farklı faktör seçmeleri istendi. Her katılımcı birden fazla faktör seçebilmektedir ve yüzdeler yanıt veren tüm katılımcıların yüzdesini ifade etmektedir. En önemli etken “İşverenle olan ilişkide mesleğimle ilgili konularda yaptırım gücümün olması” olarak belirtilirken, “Çalışma saatlerinin esnekliği” en az önemli etken olarak göze çarpmaktadır. Katılımcıların yüzde 53’ü kararları verirken en etkili olan grubun işverenler, yüzde 45’i ise bunun çalışanlar olduğunu düşünmekte. 

İSG Haber Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız.

# İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI İLE İLİŞKİLİ:

04 Ağu 2022 - 10:00 - Gündem

Muhabir  Ayça Yaslı



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.