Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 8.313 TL‘ye ulaştı!

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) tarafından yeni beslenme kalıbına göre Haziran ayına ait açlık ve yoksulluk sınırı açıklandı.

Sara ÖZDEM
Sara ÖZDEM Tüm Haberleri

İSG HABER AJANSI

Ücretli, maaşlı, yevmiyeli çalışanlar ile esnaf, emekli ve öğrencilerin içinde yaşadığı fiili hayat pahalılığı, enflasyon bugün sıfırlansa bile gelirleri artmadığı sürece aynı kalacaktır. Üstelik fiyatlar hızla tırmanmaya devam ediyor.

Hanelerde kullanılan doğalgaza bu ay yapılan %30’luk zamla birlikte yılbaşından bu yana %75,5’lik zam yapılmış oldu. Elektrik üretiminde ve sanayide kullanılan doğalgaza da yapılan zamların yanında, sürekli artan benzin ve motorin fiyatları da üretici ve tüketici fiyatlarını arttıran en başat sürükleyici etkenlerdendir. Bu sebeple, önümüzdeki aylarda yüksek enflasyon ile yaşam mücadelesi verilmesi kaçınılmaz görülüyor. Haziran 2022 Tüketici Güven Endeksi’nin tarihinin en düşük seviyesinde olması fiyatlama davranışları bozulan tüketicilerin de bu öngörüye sahip olduğunu işaret ediyor.

Resmi verilerle Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi’nin yıllık %155 (geçen yılın aynı ayında %20 idi) olması ve tarımsal girdi fiyat endeksinin %113’e çıkması milli ekonominin temeli olan tarımda, çiftçilerin girdi maliyetlerine yetişememesinin yanında maliyetlerini hesaplamakta bile zorlanmalarına neden olmaktadır. Üretici endişe ve fedakârlığa, tüketici yüksek fiyatlardan almaya mecbur kalmıştır.

TÜRK-İŞ Araştırmasının 2022 Haziran ayı sonucuna göre;

o   Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 6.391,17 TL’ye,

o   Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı (yoksulluk sınırı) 20.818,14 TL’ye,

o   Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 8.313,12 TL’ye yükseldi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na göre, 2021 yılında ülke genelinde yapılan düzenli ve sürekli yardım programlarından toplam 5,9 milyon hane faydalanmış ve bunun %94’ü nakit şeklinde olmuştur. Bu yaygınlıktaki yardım aslında ekonominin normal işlemediği ve üretilen refahın adil paylaşılmadığının göstergelerinden birisidir. Cari açık, döviz kurları ve enflasyon artarken emeğin milli gelirden aldığı payın geriliyor olması da bunun bir delilidir.

Kapanan şirket sayısı aylık bazda yüzde 59, yıllık bazda yüzde 126 artış gösterdi. Edinilen bilgiye göre 2016’da 15,9 milyon icra ve iflas dosyası varken söz konusu dosya sayısı Mayıs 2022 itibariyle 23,5 milyona çıktı. İşsizliği ve yoksulluğu arttırıcı etkisi olan bu olayların yanında makro finansal sistem; kur krizleri, aşırı negatif reel faiz, kontrolsüz parasal genişleme ve Merkez Bankası itibarının düşüşü gibi temel nedenlerle tahrip olurken başta gıda olmak üzere tüketici fiyatları dalga dalga tırmanmaya devam ediyor.

Yapılan araştırmanın neticesinde artan pahalılık ve gelirlerin aşınmasıyla birlikte raflarda kayıp-kaçağın artması karşısında marketlerde ek tedbirler alınıyor. Market çalışanlarına, raf güvenliği ve kriz yönetimine dair verilen eğitimler yoğunlaşmıştır.

TÜRK-İŞ’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Haziran 2022 itibariyle şu şekilde gerçekleşti:

●         Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 6,2 oranında gerçekleşti.

●        Son on iki ay itibariyle artış oranı % 117,29 olarak hesaplandı.

●        Altı aylık değişim oranı % 55,96 oranında oldu.

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Haziran 2022 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

SÜT, YOĞURT, PEYNİR GRUBUNDA

Resmi verilere göre içme sütü üretimi ve toplanan inek sütü miktarı azalıyor. Girdi ve tedarik maliyetlerinin de artmasıyla haziran ayında da hem süt hem yoğurt hem de peynir fiyatları artış gösterdi. Sütte 1 aylık zam %13 olarak tespit edildi. Alım gücü eriyen tüketiciler için çıkarılan 900 ve 800 gramlık paketlerin ardından 750 gramlık beyaz peynirler de raflarda görüldü.

ET, TAVUK, BALIK, YUMURTA, KURUBAKLAGİLLER, YAĞLI TOHUM ÜRÜNLERİNİN BULUNDUĞU GRUPTA

Kuzu, tavuk ve yumurta fiyatlarında düşüş gözlendi. Dana, balıketi yeşil ve kırmızı mercimek fiyatları arttı. Bir ayda nohut %18, kuru fasulye ile yağlı tohumlar (kuruyemişler) %13 zamlandı. Ayrıca yumurta fiyatlarının çok gerilemesi nedeniyle zarar eden bazı yumurtacıların kümeslerini kestikleri ve kapattıkları uzmanlarca ifade edildi.

EKMEK VE TAHILLAR GRUBUNDA

Makarna, pirinç, bulgur ile un ve irmik fiyatlarının tamamı yükseldi. Bu grupta en yüksek zam %14 ile pirinçte oldu. Pirinç mayısta da %12 zamlanmıştı. Türkiye’nin üretimdeki düşüşe bağlı olarak kendi ihtiyacı için iç piyasada tüketmek üzere en az 2-3 milyon ton buğday ithalatı yapacak olması un, ekmek, makarna, bulgur unlu mamuller ve buğdayın kullanıldığı tüm ürünlere mutlaka zam olarak yansıyacağının işareti. Ayrıca alım gücü düşen vatandaşlar simidi de kredi kartıyla almak durumunda kaldıklarından simitçi büfelerinde pos cihazları görülmeye başladı.

TAZE SEBZE-MEYVE GRUBUNDA

Semt pazarlarında maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri ve pazı, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları geriledi. Çok tüketilen patates ise hâlâ 10 TL’nin üzerinde satılmaya devam ediyor. Taneli sebzelerden barbunya, fasulye, yaz sebzelerinden domates, kabak, patlıcan, biber fiyatları geriledi. Bezelye sabit kaldı. Bezelye ve kuru soğan sabit kaldı. Limon zamlandı. TÜİK’e göre kavun-karpuz üretici enflasyonu yıllık %230 olarak gerçekleşti. Özellikle karpuzun haziran ayı sonunda bile tanesi ortalama 35 TL’ye satılmasıyla hem semt pazarlarında hem marketlerde dilimle karpuz satışı yaygın hale geldi. Kiraz, kayısı, dut, şeftali, erik gibi yaz meyvelerinin fiyatları görece erişilebilir seviyeye yaklaştı. Fakat bahar aylarındaki don olayları ve yüksek maliyetler sebebiyle geçmiş yazlarda olduğu gibi büyük fiyat gerilemesi olmayacağı öngörülmekte. Ortalama sebze kg fiyatı 11,7 TL, ortalama meyve kg fiyatı 16,68 oldu. 18’i sebze ve 9’u meyve olmak üzere toplam 27 üründeki fiyat değişimi hesaplamada dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 13,36 TL olarak tespit edildi.

TEMEL YAĞ ÜRÜNLERİNİN BULUNDUĞU GRUPTA

Ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı ve margarin ürünlerinin hepsi zamlandı. Margarin 1 ayda %11 zamlandı Bazı marketlerde sıvı yağlara alım sınırı ve ürünlere hırsızlığa karşı alarm takılması uygulamaları devam devam ederken tanesi 50 TL’yi bulan 200 gramlık tereyağı paketlerine de alarm takılmaya başlandı.

SON GRUP İÇİNDE YER ALAN GIDA MADDELERİNDEN

2001’den bu yana sırasıyla; pancar üretimine gelen kota, şeker fabrikalarının özelleştirilmesi ve çiftçiye destek yerine örneğin bu aydan başlayıp Ekim 2022’ye kadar sürecek sıfır gümrükle 400 bin ton şeker ithali izni gibi düzenlemeler, şeker fiyatlarının yıllar içinde artmasının en temel sebeplerini oluşturdu. Türk Şeker’in 27 Haziran itibariyle bazı zincir marketlere sattığı şekere %67 oranında yaptığı zam önümüzdeki haftadan itibaren raflara yansıyacak. Bu yüksek zam açıklanmadan önce bile şeker raflarındaki son bir aydaki artış %14 olmuş durumda. Mayıs ayında yüksek oranlarda zamlanan çay ve ıhlamur fiyatları bu ay da değişmedi. Pekmez fiyatı da sabit kaldı. Siyah ve yeşil zeytin, salça, reçel, bal fiyatları yükseldi. Baharatlar ortalama %16, tuz %18 zamlandı.

28 Haz 2022 - 11:48 - Gündem

Muhabir  Sara Özdem



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.